สมาธิ นั่งสมาธิ นั่งสมาธิเบื้องต้น ธัมมชโย : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 110

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จงอย่าผูกเวรกัน, จงอย่า เบียดเบียนกัน, จงอย่ามีทุกข์, จงมีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ ทั้งปวงเถิด 7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา อเวรา โหนตุ, อพยาปัชฌ

ข้อความนี้เน้นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งหลายในทิศต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ ทิศใต้ และทิศเหนือ โดยเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลายไม่เบียดเบียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจา

2.4 การเจริญเมตตาเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย ในการแผ่เมตตาในวิชชาธรรมกายให้เริ่มจาก “ศูนย์กลางกาย” โดยเริ่มแผ่ความใสสว่าง ออกมาจากศูนย์กลางกายให้ครอบคลุมตนเองก่อน จนเห็นตัวเองใสสว่างและมีความรัก ปรารถนา

การเจริญเมตตาเริ่มจากการแผ่เมตตาจากศูนย์กลางกาย ให้ครอบคลุมตนเองและคนอื่น โดยเริ่มจากตัวเอง มองเห็นความรักและบริสุทธิ์ในใจ การขยายเมตตาออกไปยังผู้คนต่างๆ จนถึงการเห็นพวกเขาสว่างเท่ากันจะเข้าสู่ขั้นสมส

1. พิจารณาโทษของวิหิงสาและอานิสงส์ของกรุณา ในการพิจารณาให้เห็นโทษของวิหิงสาให้พิจารณาอย่างนี้ว่า คนบางคนในโลกนี้เป็น ผู้ชอบเบียดเบียนสัตว์ทั้งหลายมีทั้งการทำร้ายทุบตีด้วยมือ ด้วยการใช้อาวุธประหัตประหา

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

เสมอกันในบุคคล 4 จำพวกนั้น เช่นเดียวกับในเมตตาภาวนา เมื่อถึงขั้นของสีมสัมเภทแล้ว ก็ทำนิมิตนั้นให้เจริญยิ่งๆ ขึ้นไปทำความเพียรมากเข้าๆ ในที่สุดก็จะบรรลุถึงขั้นฌานที่ 3 ในระบบของฌาน 4 และ ได้ ฌาน 4 ในระ

การแผ่กรุณา 3 อย่าง เรียกว่าอนโทสผรณา (แผ่ทั่วไป), โอทิโสผรณา (แผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (แผ่ในทิศต่างๆ) มีวิธีการและคำบริกรรมที่ชัดเจน ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิจะสามารถใช้วิธีเหล่านี้ในการฝึกจิตได

มุทิตา เมื่อว่าโดยสามัญแล้วมี 2 อย่าง คือ 1. มุทิตาแท้ คือ แม้จะมีความรื่นเริงบันเทิงใจต่อสัตว์ที่มีสุขอยู่ หรือจะได้รับสุขต่อไป ข้างหน้าก็ดี จิตใจก็มิได้มีการยึดถือหรืออยากโอ้อวดต่อผู้อื่นแต่อย่างใดม

มุทิตาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มุทิตาแท้ ซึ่งปราศจากความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่

ถ้าหากว่าสหายที่รักยิ่งของผู้ปฏิบัติ เมื่อก่อนเขาเป็นคนมีความสมบูรณ์พูนสุข แต่ ตอนนี้เขากลายเป็นคนตกทุกข์ได้ยาก ก็ควรนึกถึงความสุขที่เขาได้รับในอดีต แล้วยึดเอา ความสุข ที่เขาได้รับในอดีตเป็นอารมณ์ในกา

เนื้อหานี้เน้นถึงการเจริญมุทิตาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการพัฒนาจิต โดยเริ่มจากการพิจารณาความสุขของผู้อื่นในอดีตและอนาคต รวมถึงการปฏิบัติในบุคคลต่าง ๆ อย่างเป็นขั้นตอน ทั้งคนที่รัก คนกลาง และคนคู่

6. ความเสื่อมเสีย : ความสุข รื่นเริง โอ้อวด กำหนัด เกิดขึ้น เป็น ความเสื่อมเสียของ มุทิตา 7. ข้าศึกใกล้ : มีความยินดีที่เนื่องด้วยกามคุณอารมณ์เป็นศัตรูใกล้ ความไม่ยินดีไม่สบายใจในความเจริญของผู้อื่น เ

เนื้อหาเกี่ยวกับความเสื่อมเสียที่เกิดจากความสุขและความยินดีที่เกี่ยวข้องกับกามคุณ รวมถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาภาวนา เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยการเปิดใจและแผ่ความรู้สึกดีไปยังผู้

สัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 4. สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลายในทิศใต้เป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลาย

เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดูสัตว์อย่างเท่

86 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหาบทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน 3.1 ความเป็นมา 3.2 ความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน 3.3 วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน 3.3.1 อากาสานัญจายตนฌาน 3.3.2 วิญญาณัญจายตนฌาน 3.3.3 อากิญจัญญายตนฌาน 3.3.4 เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน

บทที่ 3 เนื้อหาเกี่ยวกับอรูปกัมมัฏฐาน ประกอบด้วยความเป็นมาและความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน รวมถึงวิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐานที่มีทั้งหมด 4 ประเภท ได้แก่ อากาสานัญจายตนฌาน, วิญญาณัญจายตนฌาน, อกิญจัญญายตนฌาน,

บทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน ผลของการปฏิบัติสมถกัมมัฏฐานนอกเหนือจากจะทำให้บรรลุรูปฌานแล้ว อรูปฌานเป็น ผลขั้นต่อมาที่เกิดจากการสมถกัมมัฏฐาน การเข้าถึงอรูปฌานได้ ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคกล่าวถึง วิธีการปฏิบัติที่เ

บทนี้กล่าวถึงอรูปกัมมัฏฐานซึ่งเป็นการเจริญสมาธิขั้นสูงหลังจากบรรลุฌาน 4 โดยอ้างอิงจากคัมภีร์วิสุทธิมรรคที่มีรายละเอียดเกี่ยวกับการเข้าถึงอรูปฌาน และการปฏิบัติที่เกิดขึ้นในทางพระพุทธศาสนา การฝึกสมาธิใน

3.2 ความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน อรูป แปลว่า ไม่มีรูป หมายถึงภาวะที่ปราศจากรูป อรูปกัมมัฏฐาน หมายถึง การเอาอารมณ์ที่ไม่ใช่รูปฌานเป็นที่ตั้งแห่งการงานทางใจ เพราะเห็นว่าฌานที่ต้องอาศัยรูปเป็นอารมณ์นั้นหยาบก

อรูปกัมมัฏฐานหมายถึงการเจริญอย่างลึกซึ้งที่ไม่เกี่ยวข้องกับรูป โดยผู้ที่สามารถเจริญได้จะต้องมีความชำนาญในฌานทั้ง 5 ในบทนี้ได้กล่าวถึงความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน ความสำคัญของฌานที่ไม่เกี่ยวกับรูป และประเภ

1. น ชียติ ไม่แก่ 2. น มียติ ไม่ตาย 3. น จวติ ไม่จุติ 4. น อุปฺปชฺชติ ไม่เกิด 5. อปุปสยุห์ ไม่มีใครข่มเหง 6. อโจรคหณีย์ ไม่มีโจรลัก 7. อนิสฺสินํ ไม่มีที่พึ่งอาศัย 8. วิหงุคคมน์ เป็นทางไปของเหล่าวิหค (

เนื้อหาว่าด้วยอากาสานัญจายตนฌานซึ่งมีความสำคัญในแนวทางการทำสมาธิ โดยสอนให้มีสติและมุ่งหน้าไปยังความว่างเปล่าของอากาศบัญญัติ ผู้ที่สามารถเพิกปฏิภาคนิมิตของกัมมัฏฐานได้สำเร็จจะถึงฌานที่ไม่มีรูปเป็นอารมณ

ชั้นต้น ต้องเลิกพะวงถึงการเอาอากาสานัญจายตนฌานมาเป็นอารมณ์ พยายาม พรากอารมณ์ที่เป็นอากาสานัญจายตนฌานนั้นให้ได้ ด้วยการหน่วงเอา นัตถิภาวบัญญัติ หรือ อภาวบัญญัติ คือ ความไม่มีอะไร มาเป็นอารมณ์โดยบริกรรม

ในการฝึกจิตให้อยู่ในอรูปฌาน จะต้องพยายามเลิกพะวงกับอากาสานัญจายตนฌาน โดยใช้การบริกรรม понятие นัตถิคิญจิ เพื่อช่วยให้จิตปราศจากความยินดีในอารมณ์นั้น เมื่ออากาสานัญจายตนฌานหมดไป อารมณ์ใหม่ของอากิญจัญญา

เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน เรียกว่า จตุตถารุปปฌาน ก็ได้ ซึ่งมีความหมายว่า เป็นอรูปฌานอันดับที่ 4 ขั้นที่ 4 อันเป็นอันดับที่สูงสุดแห่งอรูปฌาน และสูงสุดในบรรดา สมาบัติทง 8 3.4 ความประณีตแห่งอรูปฌาน อรูปฌานเห

บทความนี้กล่าวถึงอรูปฌานและความประณีตในระดับต่างๆ โดยเน้นไปที่อันดับที่ 4 ของอรูปฌานซึ่งเป็นขั้นสูงสุด และการแบ่งระดับของอรูปฌานทั้ง 4 ซึ่งล้วนมีความประณีตที่แตกต่างกัน พร้อมยกอุปมาในการเปรียบเทียบควา

3.5 การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย การเจริญอรูปกัมมัฏฐานได้ ต้องเข้าถึงกายอรูปพรหมเสียก่อน แล้วอาศัยกายอรูปพรหม นั้นเจริญอรูปกัมมัฏฐานตามที่ได้กล่าวมา ทั้งรูปฌานและอรูปฌานที่อยู่ในกายต่าง ๆ ถ้าใช

การเจริญอรูปกัมมัฏฐานเริ่มต้นด้วยการเข้าถึงกายอรูปพรหมและใช้กายธรรมในการเข้าฌาน โดยแบ่งออกเป็นรูปฌานและอรูปฌาน ผ่านการนั่งสมาบัติและการเพ่งดูดวงธรรมในศูนย์กลางกาย เพื่อเข้าถึงฌานต่าง ๆ จนถึงอากาสานัญจ

บทที่ 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญา เป็นการเจริญสมถกัมมัฏฐานอีกรูปแบบหนึ่ง ที่มี ความใกล้ชิดกับผู้ปฏิบัติสามารถใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในชีวิตประจำวันได้ง่ายเนื่องจากอารมณ์ที่ ใช้พิจารณาเก

บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตและการปฏิบัติอย่างไร บทนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในกัมมัฏฐานที่เกี่ยวกั

นี่ไม่รวมอาหารที่เราได้บริโภคไว้ในชาติก่อน ๆ ผู้รู้จึงกล่าวอุปมาไว้ว่า ท้องของเราเหมือน มหาสมุทรประจำร่างกาย การบริโภคจึงเป็นสิ่งที่น่าเกลียด ดังกล่าวมานี้ 4. อาสยโต พิจารณาความเป็นปฏิกูลโดยที่อยู่ว่า

เนื้อหานี้เน้นการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารที่เราเข้าไปบริโภค ซึ่งก่อให้เกิดส่วนประกอบที่ไม่สะอาดในร่างกาย มีการเน้นย้ำว่าท้องของเราคล้ายมหาสมุทรที่จะต้องรับสิ่งสกปรกต่าง ๆ อาหารที่เรากินเข้าไปจะมี

สำหรับอาหารชนิดอื่น คือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร และ วิญญาณาหาร ก็สามารถ นำทุกข์ภัยมาให้ไม่น้อยกว่ากพฬิงการาหาร บางอย่างน่ากลัวเป็นที่สุด เช่น การไม่รู้จัก สำรวม อินทรีย์ ลุแก่อำนาจความปรารถนา ความอยาก

อาหารชนิดต่างๆ เช่น ผัสสาหาร, มโนสัญเจตนาหาร และ วิญญาณาหาร นำพาให้เกิดทุกข์ ไม่ต่างจากกพฬิงการาหาร การไม่รู้จักสำรวมอาจทำให้จิตตกเป็นทาสของความปรารถนา เมื่อติดใจในอาหารและสิ่งต่างๆ อาจทำให้เกิดกรรมดี

ธาตุทั้ง 4 นี้ เป็นส่วนที่ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย การที่เรียกว่า หญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล มนุษย์ เทวดา พรหม นั้น หาใช่อื่นไม่ แท้จริงก็ได้แก่ธาตุ 4 ที่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นกองปรากฏขึ้นเป็นรูปร่างสัณฐ

ธาตุทั้ง 4 ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็นหนทางในการเข้าใจ โดยอุปมาคล้ายก